Επιτέλους λύση για τα αρχαία

Μακεδονία, 14.01.2014

Του Νίκου Ηλιάδη

Σε συμφωνία, έπειτα από έναν ολόκληρο χρόνο διαφωνιών και αντεγκλήσεων, φαίνεται να οδηγούνται Αττικό Μετρό και δήμος Θεσσαλονίκης για τη διαχείριση των αρχαιοτήτων στον σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου.

Αυτό προέκυψε από τη χθεσινή σύσκεψη, η οποία έγινε στο υπουργείο Υποδομών, στην οποία συμμετείχαν ο υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Έργων Στράτος Σιμόπουλος, η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, εκπρόσωποι της Αττικό Μετρό Α.Ε. (Τσίτουρας, Κωνσταντινίδης) και υπηρεσιακοί παράγοντες. Την είδηση έδωσε ο ίδιος ο κ. Μπουτάρης από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου, αμέσως μετά την επιστροφή του από την Αθήνα. Ωστόσο, κυβερνητικοί κύκλοι εμφανίζονταν συγκρατημένοι λέγοντας πως «και άλλες φορές είχε δηλώσει ο δήμαρχος ότι τα βρήκαμε, αλλά μετά άλλαξε στάση». Επιπλέον κύκλοι της Αττικό Μετρό Α.Ε. τόνιζαν ότι «δεν μπορούμε ακόμη να μιλήσουμε για συμφωνία, καθώς τελικός κριτής όλων των εναλλακτικών λύσεων είναι το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο».
Το ΚΑΣ πρόκειται να συνεδριάσει για το θέμα αυτό στις 28 Ιανουαρίου. Έως τότε οι δύο πλευρές θα πρέπει να επιβεβαιώσουν τη χθεσινή κατ’ αρχήν συμφωνία τους, ώστε στην κρίσιμη συνεδρίαση να εμφανιστούν με ενιαία γραμμή. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στην εβδομάδα η Αττικό Μετρό Α.Ε. θα στείλει στον δήμο τις τελικές προτάσεις της, τις οποίες παρουσίασε στη χθεσινή σύσκεψη προκειμένου να μελετηθούν διεξοδικά από την πλευρά του δήμου.

ΜΠΟΥΤΑΡΗΣ: ΜΟΥ ΑΡΕΣΕ
Μιλώντας χθες στο δημοτικό συμβούλιο, ο κ. Μπουτάρης δήλωσε: «Δεν μπορώ να πω ψέματα, η πρόταση μου άρεσε, είναι κοντά σε όσα προβλέπει η μελέτη της ομάδας Παπακώστα – Αλεξοπούλου, με την οποία εμείς συμφωνούμε. Τώρα μένει να ξεκαθαρίσει αν θα γίνει μεταφορά και επανατοποθέτηση των ευρημάτων ή θα μείνουν στη θέση τους. Περιμένουμε επίσημα και εγγράφως το τελικό σχέδιο μέσα στην εβδομάδα για να τελειώνει αυτή η ιστορία. Ελπίζω στην επόμενη συνεδρίαση του ΚΑΣ να έχουμε αίσιο τέλος». Ο δήμαρχος δεν παρέλειψε να αφήσει αιχμές κατά της Αττικό Μετρό Α.Ε. αλλά και κατά του κ. Σιμόπουλου, λέγοντας ότι «έτσι θα πάψουν οι φήμες ότι δήθεν ο δήμος είναι αυτός που μπλοκάρει τις εργασίες του μετρό». Συνέχισε, δε, λέγοντας πως «το πρόβλημα του μετρό δεν είναι ούτε τα αρχαία ούτε τα νέα, είναι τα χρήματα. Υπάρχουν ζητήματα οικονομικής φύσης που έχουν σχέση με την κοινοπραξία, στα οποία δεν έχω ρόλο να υπεισέλθω. Αλλά το πρόβλημα είναι εκεί, δεν είναι στον δήμο και στα αρχαία», τόνισε.

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ
«Θέμα χρηματοδότησης του έργου δεν υπάρχει», σπεύδει να διευκρινίσει ο κ. Σιμόπουλος με αφορμή τις δηλώσεις του δημάρχου. Εξηγεί ότι «οι πόροι για το έργο είναι διασφαλισμένοι» και πως το μόνο ζήτημα που υπάρχει είναι οι πέραν του αρχικού προϋπολογισμού απαιτήσεις της αναδόχου κοινοπραξίας οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, αγγίζουν τα 400 εκατομμύρια ευρώ. «Το θέμα αυτό όμως», εξηγεί ο κ. Σιμόπουλος, «βρίσκεται στη διαιτησία.
Υπενθυμίζεται ότι η υπόθεση ξεκίνησε πριν από έναν χρόνο, στις 17 Ιανουαρίου 2013, όταν το ΚΑΣ αποφάσισε την οριστική απομάκρυνση των αρχαιοτήτων που βρέθηκαν στον σταθμό της Βενιζέλου και την έκθεσή τους σε άλλο χώρο, ενδεχομένως στο στρατόπεδο Π. Μελά. Η απόφαση αυτή βρήκε αντίθετο τον δήμο, αλλά και μία σειρά φορείς (ΤΕΕ/ΤΚΜ, ΑΠΘ κ.ά.), οι οποίοι εκπόνησαν διάφορες εναλλακτικές προτάσεις χωρίς όμως να επέλθει συμφωνία. Κατόπιν αυτών, ο δήμος προσέφυγε στο ΣτΕ ζητώντας την ακύρωση της απόφασης του ΚΑΣ. Η προσφυγή επρόκειτο να συζητηθεί σήμερα, αλλά μετατέθηκε για τις 5 Μαρτίου.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ
Η προτελευταία απόπειρα συνεννόησης έγινε στις 4 Δεκεμβρίου 2013 σε σύσκεψη στο δημαρχείο Θεσσαλονίκης. Τότε επιτεύχθηκε σύγκλιση αλλά όχι συμφωνία.
Η σύγκλιση αφορούσε την προσωρινή και όχι οριστική απομάκρυνση των αρχαιοτήτων, προκειμένου να γίνουν απρόσκοπτα οι αναγκαίες εργασίες και η εν συνεχεία επανατοποθέτησή τους σε ποσοστό τουλάχιστον 80%. Επίσης συμφωνήθηκε ο ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός να τοποθετηθεί περιμετρικά του σταθμού. Η διαφωνία αφορούσε κυρίως στο ότι η θέση των δύο κλιμακοστασίων περνούσε σχεδόν από το μέσον του αρχαιολογικού χώρου και τον διαιρούσε. Επιπλέον, προβλεπόταν τοποθέτηση γυάλινου δαπέδου πάνω από τις αρχαιότητες. Σε αυτά τα σημεία ο δήμος διαφωνούσε και ζητούσε επίμονα αλλαγές. Τελικώς, χθες, οι δύο πλευρές κατέληξαν, σύμφωνα με πληροφορίες, στο εξής: τα κλιμακοστάσια μεταφέρονται στις άκρες του κελύφους του σταθμού, αφήνοντας ενιαίο τον αρχαιολογικό χώρο και χωρίς την τοποθέτηση γυάλινου δαπέδου. Αυτό θα έχει ως συνέπεια οι κυλιόμενες σκάλες να αναπτύσσονται από το επίπεδο που θα βρίσκεται αμέσως κάτω από τις αρχαιότητες. Από κει και πάνω, έως το επίπεδο του δρόμου, οι επιβάτες θα ανέρχονται από σταθερό κλιμακοστάσιο ή με ασανσέρ.
Όλα αυτά βεβαίως προϋποθέτουν την έγκριση εκ μέρους του αρμοδίου οργάνου που είναι το ΚΑΣ, το οποίο θα καθορίσει και τον τρόπο της προσωρινής απομάκρυνσης και συντήρησης των αρχαιοτήτων.

Share/Bookmark

Στο ΣτΕ ο δήμος για τα αρχαία του μετρό

Voria.gr, 22.05.2013

Στόχος της δημοτικής αρχής είναι να μπλοκάρει την απόφαση του ΚΑΣ, περί απομάκρυνσης των αρχαιοτήτων και έκθεσής τους σε χώρο του στρατοπέδου Π. Μελά

Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο να προσφύγει ο δήμος Θεσσαλονίκης στο Συμβούλιο της Επικρατείας για το θέμα της μεταφοράς των αρχαιολογικών ευρημάτων στον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου.

Στόχος της δημοτικής αρχής είναι να μπλοκάρει την απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, περί απομάκρυνσης των αρχαιοτήτων και έκθεσής τους σε χώρο του στρατοπέδου Π. Μελά.

Ο δημαρχος Γιάννης Μπουτάρης μιλώντας στο δημοτικό συμβούλιο έκανε λόγο για απαραίτητη ενέργεια. «Δεν έχω καμία εμπιστοσύνη στη διοίκηση και κυρίως στην πολιτική διοίκηση» υπογράμμισε.

Όπως είπε ο δήμαρχος από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου, οι εργασίες της επιτροπής του ΑΠΘ και του ΤΕΕ/ΤΚΜ για το θέμα των αρχαίων ολοκληρώθηκαν και οι τέσσερις προτάσεις εστάλησαν στην Αθήνα, προκειμένου να γίνει αναπομπή τους στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Δήμος: Προσφεύγει στο ΣτΕ για τα αρχαία στον σταθμό της Βενιζέλου

Μακεδονία, 22.05.2013

Της Βαρβάρας Ζούκα

Σε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας σχεδιάζει να προχωρήσει ο δήμος Θεσσαλονίκης για την υπόθεση των αρχαιοτήτων που ανακαλύφθηκαν στον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό στην περιοχή της Βενιζέλου.

Την προετοιμασία της προσφυγής ανέθεσε στο νομικό επιτελείο του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος εξέφρασε ανοικτά τη δυσπιστία του απέναντι στις προθέσεις της πολιτείας σχετικά με το αίτημα των φορέων της πόλης για τη διατήρηση του μεγαλύτερου δυνατού μέρους των αρχαιοτήτων στον φυσικό τους χώρο.
«Δεν έχω απολύτως καμία εμπιστοσύνη στη διοίκηση και κυρίως στην πολιτική διοίκηση», ξεκαθάρισε σε όλους τους τόνους ο Γιάννης Μπουτάρης, σημειώνοντας με νόημα ότι «κι ο άγιος φοβέρα θέλει». Με την προσφυγή, που προειδοποιεί ότι θα καταθέσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ο δήμος Θεσσαλονίκης επιδιώκει να μπλοκάρει την απόφαση που έλαβε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο περί απομάκρυνσης των αρχαιολογικών ευρημάτων και έκθεσή τους σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά».

ΑΝΑΠΟΜΠΗ ΣΤΟ ΚΑΣ
Ο Γιάννης Μπουτάρης επιμένει στην ανάγκη αναπομπής της υπόθεσης στο ΚΑΣ, με αίτημα να αλλάξει η αρχική απόφασή του, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τη διατήρηση των αρχαιοτήτων στην περιοχή της Βενιζέλου και για τη συνύπαρξή τους με τον σταθμό του μετρό.
Εξάλλου, τη διατήρηση του 85% – 90% των αρχαίων στον χώρο όπου αυτά ανακαλύφθηκαν προβλέπει και η επικρατέστερη πρόταση, στην οποία κατέληξε η επιτροπή που συγκροτήθηκε κατόπιν πρωτοβουλίας του δήμου Θεσσαλονίκης με τη συμμετοχή επιστημόνων του ΑΠΘ και του Τμήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΤΕΕ.
Οι τέσσερις προτάσεις, τις οποίες διατύπωσαν οι ομάδες των επιστημόνων, απεστάλησαν από πλευράς δήμου κατά αξιολογική σειρά στην Αθήνα, ώστε η υπόθεση που αφορά τα αρχαία της Βενιζέλου να αναπεμφθεί στο ΚΑΣ από τον αναπληρωτή υπουργό αρμόδιο για θέματα Πολιτισμού Κώστα Τζαβάρα.
«Κανένα από τα τέσσερα σενάρια δεν υπερβαίνει σε κόστος τα πέντε εκατομμύρια ευρώ. Αυτό το ποσό είναι ελάχιστο, εάν αναλογιστεί κανείς τα οφέλη που θα προκύψουν από την παραμονή των αρχαιοτήτων ή εάν υπάρξει σύγκριση με το συνολικό κόστος κατασκευής του μετρό, που αγγίζει το 1,5 δισ. ευρώ», επισήμανε ο κ. Μπουτάρης, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι ο δήμος Θεσσαλονίκης «κυνηγάει» το θέμα από όλες τις πλευρές, στην προσπάθειά του να προκαλέσει νέα απόφαση του ΚΑΣ, η οποία σε κάθε περίπτωση θα προβλέπει επανατοποθέτηση των αρχαίων στη Βενιζέλου.
Σύμφωνα με τη λύση που προκρίθηκε από την ειδική επιτροπή που συστάθηκε με πρωτοβουλία του δήμου Θεσσαλονίκης, στον χώρο της Βενιζέλου θα διατηρηθεί το 85% – 90% των αρχαιολογικών ευρημάτων, ενώ το υπόλοιπο 10% – 15% θα εκτεθεί σε ειδικούς χώρους είτε σε άλλα σημεία του σταθμού είτε σε μουσεία της πόλης. Η πρόταση αυτή, όπως και όλες οι εναλλακτικές, προϋποθέτει την προσωρινή απόσπαση των ευρημάτων, μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες κατασκευής του σταθμού του μετρό, και εν συνεχεία την επανατοποθέτησή τους στον χώρο όπου αυτά αναβρέθηκαν.

Το Μετρό δεν είναι πανάκεια για τη Θεσσαλονίκη

Voria.gr, 18.05.2013

Του Δημήτρη Κούρου

Συνέντευξη στη Voria.gr του συγκοινωνιολόγου Γιώργου Γιαννόπουλου, που εξελέγη αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Ανεπαρκές και κακοσχεδιασμένο το μετρό, τι λέει για το τραμ και τη θαλάσσια συγκοινωνία

Έργο κακοσχεδιασμένο, πολυδάπανο και χρονοβόρο, που ακόμη κι όταν ολοκληρωθεί θα είναι ανεπαρκές ως προς τη συγκοινωνιακή προσφορά του, αλλά και μη βιώσιμο, χαρακτηρίζει το μετρό της Θεσσαλονίκης ο καθηγητής, Γιώργος Γιαννόπουλος, αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης και διευθυντής του Ινστιτούτου Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφοράς.

Ο κ. Γιαννόπουλος στη συνέντευξή του στη Voria.gr, δε μασάει τα λόγια του. Μια γενική κυκλοφοριακή μελέτη έγινε όλη κι όλη για την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης κι αυτή το μακρινό 2000, παρότι στοιχειωδώς θα έπρεπε να γίνεται μια μελέτη κάθε πέντε χρόνια… Κι από αυτή όμως τη μελέτη και τα 48 έργα που πρότεινε να γίνουν στην πόλη για να βελτιωθεί το κυκλοφοριακό, τα 30 όχι μόνο δεν υλοποιήθηκαν, αλλά ούτε καν είναι σε κάποια μορφή προετοιμασίας υλοποίησης. Και μετά απορούμε γιατί η πόλη πνίγεται στο κυκλοφοριακό…

Η Γενική Κυκλοφοριακή Μελέτη Θεσσαλονίκης είχε ανατεθεί από τον Οργανισμό Ρυθμιστικού και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης και εκπονήθηκε από τις εταιρείες Denco, Trademco, TRUTh (σημερινή TREDIT ΑΕ), SDG, Ι. Αγγελίδης και είχε ως τεχνικό συντονιστή τον κ. Γιαννόπουλο.

Ο Γιώργος Γιαννόπουλος είναι ίσως ο σημαντικότερος συγκοινωνιολόγος στη Θεσσαλονίκη. Η προσφορά του και το έργο του είναι γνωστά στην πόλη, όμως προσφάτως η Ακαδημία Αθηνών αναγνώρισε τη συνεισφορά του και μάλιστα στη νέα έδρα που δημιούργησε για την επιστήμη των μεταφορών και συγκοινωνιών, τον εξέλεξε ως αντεπιστέλλον μέλος.

Τι σημαίνει η δημιουργία μιας νέας έδρας για την επιστήμη των μεταφορών και συγκοινωνιών στην Ακαδημία Αθηνών, για τους συγκοινωνιολόγους και για την ίδια την επιστήμη; Πόσο σημαντική είναι για εσάς, το ΑΠΘ και τη Θεσσαλονίκη η εκλογή σας στη νέα έδρα;

Η σχετική απόφαση για τη δημιουργία έδρας αντεπιστέλλοντος μέλους της Ακαδημίας Αθηνών ελήφθη από την ολομέλεια του σώματος της Ακαδημίας την 5η Απριλίου 2012. Στην απόφασή της η Ακαδημία αναφέρει την ίδρυση της έδρας στην Τάξη των Θετικών Επιστημών της Ακαδημίας με γνωστικό αντικείμενο: «Επιστήμη των Μεταφορών και Συγκοινωνιών». Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και αξία ως αναγνώριση του επιστημονικού αντικειμένου του Συγκοινωνιολόγου από το αρχαιότερο και εγκυρότερο Ελληνικό ερευνητικό ίδρυμα της χώρας.  

Σημασία έχει επίσης και η ένταξη του αντικειμένου αυτού στην «τάξη» των Θετικών Επιστημών όπου ανήκουν και όλες οι «τεχνικές»  ειδικότητες που θεραπεύονται στην Ακαδημία. Η Ακαδημία Αθηνών είναι οργανωμένη σε τρεις «τάξεις» (που καλύπτουν  αντίστοιχες επιστημονικές περιοχές):

1. Τάξη των Θετικών Επιστημών: Μαθηματικές, Φυσικές, Φυσικοϊστορικές και εφαρμοσμένες Θετικές και Ιατρικές Επιστήμες.  
2. Τάξη των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών: Φιλολογία, Γράμματα, Ιστορία,Καλές Τέχνες και Αρχαιολογία.
3. Τάξη των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών: Θεολογία, Φιλοσοφία, Νομική, Πολιτικές, Οικονομικές και Κοινωνικές Επιστήμες.

Η εκλογή και δραστηριοποίηση μου στην Ακαδημία Αθηνών θα δώσει το έναυσμα για τη διεξαγωγή μιας σειράς δραστηριοτήτων (ερευνητικών και άλλων) της Ακαδημίας και στον τομέα των Μεταφορών και Συγκοινωνιών, κλάδος που έλειπε μέχρι σήμερα από τις δραστηριότητες της Ακαδημίας.  Αποτελεί δε, αναμφισβήτητα, και ένα σημαντικό γεγονός αναγνώρισης που αντανακλά τόσο στο ΑΠΘ του οποίου υπήρξα επί μακρόν καθηγητής και μέλος του Επιστημονικού του προσωπικού, αλλά και του ΕΚΕΤΑ, στο οποίο έχω την τιμή να υπηρετώ σήμερα ως Αντιπρόεδρος και Διευθυντής του Ινστιτούτου βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών.  

Έχουν περάσει περίπου 14 χρόνια από τότε που ολοκληρώσατε τη Γενική Κυκλοφοριακή Μελέτη της Θεσσαλονίκης. Από όσα τότε προτείνατε για την επίλυση του κυκλοφοριακού προβλήματος (ακόμη και τα άμεσου χαρακτήρα μέτρα) ελάχιστα έχουν γίνει, όπως άλλωστε παραδέχονται οι αρμόδιοι φορείς. Υπενθυμίζω δε ότι στο τότε μεσοπρόθεσμο σενάριο θα είχαμε και μετρό το 2014… Σήμερα, ποια είναι τα κυριότερα κυκλοφοριακά προβλήματα στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα και ποια άμεσα μέτρα μπορούν να ληφθούν για τον περιορισμό τους; Πιστεύετε ότι απαιτείται επικαιροποίηση εκείνης της μελέτης; Τι έχει πραγματικά αλλάξει στην πόλη;

Θα απαντήσω πρώτα στο τελευταίο σκέλος του ερωτήματός σας: Βεβαίως και απαιτείται επικαιροποίηση της μελέτης εκείνης και ήδη αυτή έχει αργήσει πάρα πολύ. Στο εξωτερικό – δηλαδή στις οργανωμένες χώρες όπου η Δημόσια Διοίκηση  λειτουργεί με βάση κάποιο πρόγραμμα έργων και στόχων – τέτοιου είδους μελέτες, με την αντίστοιχη συλλογή στοιχείων ώστε να ξέρουμε ακριβώς πως αλλάζουν οι συνθήκες και συνήθειες των μετακινήσεων, γίνονται κάθε 5 περίπου χρόνια. Εδώ έχουμε μια μόνο τέτοια μελέτη στην ιστορία της πόλης και τίποτε παραπάνω…

Στη Γενική Κυκλοφοριακή Μελέτη του 2000 υπάρχει μια σειρά «μεγάλων» έργων που μελετήθηκαν και προτάθηκαν. Πολλά από αυτά ήταν ήδη εξαγγελθέντα έργα από πλευράς ΥΠΕΧΩΔΕ  (όπως το Μετρό και η υποθαλάσσια) και ήταν κατά κάποιο τρόπο «υποχρεωτική» η ένταξή τους στο σχέδιο, αλλά πολλά άλλα ήταν εντελώς καινούργια έργα που για πρώτη φορά προτάθηκαν. Από μια πρόσφατη θεώρηση που κάναμε σχετικά με το τι έχει υλοποιηθεί και τι όχι, φαίνεται ότι από το 2000 μέχρι σήμερα, από τα 48 κύρια έργα που περιλήφθηκαν – προτάθηκαν στο Στρατηγικό σχέδιο του 2000,  η πορεία υλοποίησης μέχρι σήμερα είναι η εξής:

    Δεν υλοποιήθηκαν ούτε βρίσκονται σε κάποια μορφή προετοιμασίας υλοποίησης: 30 έργα.
    Υλοποιήθηκαν (ολοκληρώθηκαν) ή βρίσκονται σε φάση υλοποίησης: 11 έργα.
    Υλοποιήθηκαν μερικώς  (ή έγιναν με διαφορετικά χαρακτηριστικά απ’ ότι προτάθηκαν):  7 έργα.

Βεβαίως η παραπάνω απλή αριθμητική παράθεση έργων δεν αρκεί, γιατί έχει σημασία προφανώς και το είδος του έργου, η απαιτούμενη επένδυση (προϋπολογισμός), καθώς και η κυκλοφοριακή σημασία και οι επιπτώσεις που έχει το έργο για το πολεοδομικό συγκρότημα. Δίνει όμως μια «τάξη μεγέθους».

Το μετρό αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα. Θεωρείτε εφικτό το στόχο που έχει τεθεί περί ολοκλήρωσης της βασικής γραμμής μέσα στο 2017; Πως μπορεί το συγκεκριμένο μέσο να προχωρήσει ταχύτερα; Πιστεύετε ότι οι σχεδιασμοί των δυο βασικών επεκτάσεων (Μίκρα, Σταυρούπολη) είναι αρκετοί ή μπορούν παράλληλα να προχωρήσουν και οι άλλες επεκτάσεις (Τούμπα, Εύοσμος κτλ.);

Δεν μπορώ εγώ να κάνω πρόβλεψη αν θα είναι έτοιμο το Μετρό το 2017 ή όχι. Εκείνο που μπορώ να κάνω είναι αυτό που λέω από το 1990, ότι δηλαδή το Μετρό για να έχει μια ουσιαστική επίπτωση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα της πόλης πρέπει να ήταν σχεδιασμένο διαφορετικά σε πολύ μεγαλύτερο μήκος για να καλύπτει μεγαλύτερο μέρος της αστικής περιοχής. Με την ατυχέστατη όμως και εντελώς λανθασμένη διαδικασία που ακολουθήθηκε αρχικά από το Δήμο Θεσσαλονίκης στην αρχή (την περίοδο 1986 – 1990), και μετά από τις έκτοτε κυβερνήσεις σχεδιάστηκε το έργο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα εγκλωβισμένοι. Ένα έργο πολυδάπανο, χρονοβόρο, που όταν ολοκληρωθεί θα είναι ήδη ανεπαρκές ως προς τη συγκοινωνιακή του προσφορά. Αλλά και  το κυριότερο – για τη σημερινή οικονομική συγκυρία – θα είναι  μη βιώσιμο χωρίς σημαντική επιδότηση από το κράτος.  Όλα αυτά τα λέω από το 1990 και είχαμε τότε προτείνει και τις πρέπουσες λύσεις οι οποίες δυστυχώς δεν ακούστηκαν.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, φυσικά και συμφωνώ με τις επεκτάσεις που προγραμματίζονται για την υπάρχουσα γραμμή, αφού αυτές θα βοηθήσουν σε μια καλλίτερη βιωσιμότητα και κυρίως εξυπηρέτηση του πολεοδομικού συγκροτήματος.

Στη Γενική Κυκλοφοριακή Μελέτη είχατε εντάξει και δυο σημαντικά έργα για την πόλη. Το τραμ, που πλέον αποτελεί το νέο αίτημα των περισσότερων φορέων της Θεσσαλονίκης σε επίπεδο μέσων σταθερής τροχιάς, είναι εφικτό, έστω και ως συμπληρωματικό του μετρό; Η Θαλάσσια Συγκοινωνία, που επίσης αποτελεί αίτημα των φορέων, μπορεί να επιλύσει κυκλοφοριακά προβλήματα και να είναι βιώσιμη ή είναι ένα έργο – βιτρίνα;

Για το τραμ βεβαίως είχαμε εντάξει ένα τέτοιο έργο στη Γενική Κυκλοφοριακή Μελέτη, και χαίρομαι  που βλέπω σήμερα τον ΣΑΣΘ (Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης) που το προωθεί πάλι σαν έργο στα πλαίσια της γενικότερης πρωτοβουλίας του για την Αστική Κινητικότητα στη Θεσσαλονίκη.  Το τραμ είναι εφικτό και ήδη οι μελέτες του ΑΠΘ το αποδεικνύουν.

Για τη Θαλάσσια Συγκοινωνία, η θέση μου είναι ότι αυτή θα είναι μεν ένα χρήσιμο στοιχείο του συστήματος Δημοσίων Συγκοινωνιών της πόλης αλλά όχι το καθοριστικό και κρίσιμο. Θα ενεργεί βοηθητικά  και συμπληρωματικά στα λεωφορεία και τα μέσα σταθερής τροχιάς που θα είναι η ραχοκοκαλιά του συστήματος. Αν βρεθεί ιδιώτης που θα ενδιαφερθεί να επενδύσει και λειτουργήσει μια τέτοια συγκοινωνία (πράγμα που προσωπικά αμφιβάλλω) καλό θα είναι να βοηθηθεί και να υποστηριχθεί να το κάνει…

 

Ομόφωνο «ναι» για τα αρχαία στο σταθμό Βενιζέλου

Μακεδονία, 11.05.2013

Του Νίκου Ηλιάδη

Στη λύση της διατήρησης του μεγαλύτερου δυνατού μέρους των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στον σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου, κατέληξε ομοφώνως η επιτροπή η οποία είχε συγκροτηθεί κατόπιν σχετικής πρωτοβουλίας του δήμου Θεσσαλονίκης.

Η απόφαση αυτή ελήφθη το βράδυ της περασμένης Τετάρτης έπειτα από μακρά συνεδρίαση, στη διάρκεια της οποίας αξιολογήθηκαν όλες οι προτάσεις οι οποίες είχαν εκπονηθεί από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Τελικώς η λύση η οποία προκρίθηκε είναι ο συγκερασμός μίας από τις τέσσερις προτάσεις της επιστημονικής ομάδας του ΑΠΘ με την πρόταση του ΤΕΕ/ΤΚΜ, βάσει των οποίων προβλέπεται η διατήρηση του 85%-90% των αρχαιοτήτων στον φυσικό χώρο τους. Στη συνεδρίαση αποφασίστηκε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης να στείλει σχετική επιστολή προς τον αρμόδιο αναπληρωτή υπουργό, αρμόδιο για θέματα Πολιτισμού, Κώστα Τζαβάρα. Σε αυτήν ο Γιάννης Μπουτάρης θα συμπεριλάβει με αξιολογική σειρά όλες τις προτάσεις που έχουν εκπονηθεί για το θέμα των αρχαιοτήτων στον σταθμό της Βενιζέλου, υπογραμμίζοντας φυσικά την ομόθυμη απόφαση της επιτροπής για την υιοθέτηση εκ μέρους της πολιτείας της προαναφερθείσας πρότασης για τη διατήρηση του 85%-90% των αρχαιοτήτων. Παράλληλα, θα ζητά την αναπομπή του θέματος στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ζητώντας να αλλάξει την προηγούμενη απόφασή του, η οποία προέβλεπε απομάκρυνση των αρχαιολογικών ευρημάτων και έκθεσή τους σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του στρατοπέδου «Παύλου Μελά».

ΠΟΙΟΙ ΜΕΤΕΙΧΑΝ
Στη συνεδρίαση της Τετάρτης μετείχαν από πλευράς δήμου Θεσσαλονίκης ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης, ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Παναγιώτης Αβραμόπουλος και ο σύμβουλος του δημάρχου, αρχαιολόγος Βασίλης Κονιόρδος. Μετείχαν επίσης εκπρόσωποι του ΑΠΘ με επικεφαλής τον πρόεδρο του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ Χρήστο Αναγνωστόπουλο, του ΤΕΕ/ΤΚΜ υπό τον επικεφαλής της επιτροπής του Επιμελητηρίου Πάρι Μπίλια, η Δέσποινα Κουτσούμπα, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, και εκπρόσωποι της Αττικό Μετρό (Κώστας Ζέρβας, Γιώργος Κωνσταντινίδης, Αντώνης Παπαμακάριος) ως παρατηρητές. Από όλα τα μέλη της επιτροπής εκφράστηκε η βούληση για την παραμονή του μέγιστου δυνατού τμήματος των αρχαιοτήτων με επιμέρους διαφοροποιήσεις ως προς τις επιπτώσεις, κυρίως αναφορικά με το κόστος και τη χρονική επιμήκυνση των εργασιών περαίωσης του έργου.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της επιτροπής οι εκπρόσωποι της Αττικό Μετρό εξέφρασαν αμφιβολίες για τη δυνατότητα υλοποίησης της προτεινόμενης λύσης. Ειπώθηκε, μεταξύ άλλων, ότι «η λύση δεν είναι τεχνικά υλοποιήσιμη», πως «υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις οι οποίες άπτονται της ασφαλούς κίνησης των επιβατών», ενώ επισήμαναν αδυναμίες ως προς τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του σταθμού (ύψος οροφής κλπ.). Απαντώντας ο κ. Μπουτάρης είπε πως «θα δοθεί προθεσμία 15 ημερών στους μελετητές να προχωρήσουν στις αναγκαίες διορθώσεις και εν συνεχεία η πρόταση θα σταλεί στο υπουργείο».
Όπως εξηγεί ο κ. Αναγνωστόπουλος, «κάθε προτεινόμενη εναλλακτική λύση πέραν αυτής της πλήρους απομάκρυνσης των αρχαιοτήτων έχει συνέπειες, κυρίως ως προς το κόστος και τον χρόνο εφαρμογής τους. Η συγκεκριμένη λύση θα κοστίσει τουλάχιστον έξι εκατομμύρια ευρώ περισσότερα, ενώ η χρονική επιβάρυνση θα είναι της τάξης περίπου των δύο ετών. Όλα αυτά όμως, για να προσδιοριστούν με ακρίβεια, απαιτούν λεπτομερέστατες μελέτες τις οποίες θα κάνει ασφαλώς η πολιτεία».
Υπενθυμίζεται ότι οι άλλες τρεις λύσεις που είχαν προταθεί από την επιστημονική ομάδα του ΑΠΘ προέβλεπαν: η πρώτη, διατήρηση του 68% των αρχαιοτήτων με επί πλέον κόστος τουλάχιστον δύο εκατ. ευρώ και χρονική επιμήκυνση κατά έξι μήνες, η δεύτερη, διατήρηση του 75% των αρχαιοτήτων, ακριβότερη κατά τουλάχιστον 3 εκατ. και χρονική επιβάρυνση περίπου δύο έτη, και η τρίτη προέβλεπε διατήρηση του 80% των αρχαιοτήτων, με επί πλέον κόστος τουλάχιστον 5 εκατ. και επί πλέον χρόνο δύο ετών.
Σύμφωνα με τον κ. Μπίλια, η προτεινόμενη λύση θα επιβαρύνει κατά μόλις 0,6%-0,8% τον συνολικό προϋπολογισμό του έργου, ενώ αν γίνουν οι σωστές ενέργειες από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, οι καθυστερήσεις στην πρόοδο του έργου θα είναι από μηδενικές έως το πολύ ολιγόμηνες.
Πηγή της Αττικό Μετρό, μιλώντας στη «Μ», εμφανίστηκε επιφυλακτική ως προς την εξέλιξη των διαδικασιών υλοποίησης του έργου λέγοντας πως «τελικά χρειάστηκαν τρεις μήνες για να επιβεβαιωθεί ότι δεν υπάρχει τεχνική λύση χωρίς να αποσπαστούν οι αρχαιότητες. Τώρα όλοι λένε το ίδιο».

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΠΡΟΤΑΣΗ
Η λύση η οποία προκρίθηκε προβλέπει τη διατήρηση στον φυσικό τους χώρο του 85% έως 90% των αρχαιολογικών ευρημάτων τα οποία αποκαλύφθηκαν κατά τις αρχαιολογικές ανασκαφές που προηγήθηκαν. Το υπόλοιπο 10% με 15% θα εκτεθεί είτε σε ειδικούς χώρους σε άλλα σημεία του σταθμού είτε σε μουσεία της πόλης. Όπως επισημαίνει στη «Μ» ο κ. Αναγνωστόπουλος, «η πρόταση αυτή, όπως και όλες οι εναλλακτικές, προϋποθέτουν την προσωρινή απόσπαση των αρχαιολογικών ευρημάτων και την εν συνεχεία επανατοποθέτησή τους στον ίδιο ακριβώς χώρο, αμέσως μετά το πέρας των εργασιών κατασκευής του σταθμού».
Από την πλευρά του ο κ. Μπίλιας αναφέρει ότι «με την προκρινόμενη λύση οι αρχαιότητες διατηρούνται στην αρχική θέση τους σχεδόν στο σύνολό τους, με εξαίρεση μόνο τα 45 τ.μ. -επί συνόλου 1.600 τ.μ.- όπου χωροθετούνται διελεύσεις αγωγών εξαερισμού και κυλιόμενες σκάλες. Οι αρχαιότητες θα γίνονται αντιληπτές οπτικά και κιναισθητικά από τους επιβάτες και θα αποτελούν επισκέψιμο κομμάτι του σταθμού, δημιουργώντας μάλιστα την αίσθηση ότι βρίσκονται σε ανοιχτό χώρο, χάρη στα αναρριχώμενα φυτά, τον φυσικό φωτισμό και τα χρώματα της οροφής που θα τις πλαισιώνουν».
Σύμφωνα με την προκριθείσα πρόταση, το επίπεδο -1 του σταθμού μετατρέπεται σε αποκλειστικά αρχαιολογικό όροφο, επισκέψιμο από το κοινό. Σύμφωνα με τον κ. Μπίλια, «ουσιαστικά ο αρχαίος δρόμος γίνεται κομμάτι μιας ευρύτερης αστικής σύνθεσης, με τη μορφή υπόγειας πλατείας, που συνδέει τους παρακείμενους ανοιχτούς δρόμους και τα μνημεία. Το σύνολο αυτό μπορεί να αποτελέσει ανοιχτό μουσείο και μοναδικό παράδειγμα αναγέννησης δημόσιου χώρου της κεντρικής Θεσσαλονίκης».
Η είσοδος και έξοδος του επιβατικού κοινού θα γίνεται πλέον από το επίπεδο -2 με ταυτόχρονο διαχωρισμό ανόδου και καθόδου. Επίσης, μετατοπίζονται στα επίπεδα -2 και -3 οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις του σταθμού. Για τον σκοπό αυτό θα απαιτηθεί η δημιουργία νέων αναγκαίων χώρων εκτός του περιγράμματος (κιβωτίου) του σταθμού, με πρόσθετες εκτεταμένες κατά βάθος εκσκαφές και αντιστηρίξεις.
Πέραν αυτού καθ’ αυτού του χώρου του σταθμού, προτείνεται να γίνει ενιαίος αστικός σχεδιασμός των συνδέσεων και του περιβάλλοντος χώρου του σταθμού, με στόχο τη συνολική ανάπλαση της ευρύτερης περιοχής.

ΓΝΩΜΗ Απεδείχθη εφικτή η συνύπαρξη

Του Παναγιώτη Αβραμόπουλου, προέδρου δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης

Από την πρώτη στιγμή ταχθήκαμε υπέρ της συνύπαρξης των αρχαιοτήτων και του σταθμού του μετρό της οδού Βενιζέλου. Αποτελεί καθήκον μας να συμβάλλουμε στην ανάδειξη της ιστορίας της πόλης και στη διαφύλαξη του πολιτισμού της ως πολύτιμου αγαθού που καταδεικνύει την πορεία της στον χρόνο.
Αμφισβητήσαμε, ευθύς εξαρχής, την απολυτότητα της δήλωσης της Αττικό Μετρό ΑΕ και των πολιτικών της προϊσταμένων ότι «δεν υπάρχει τεχνικά εφικτή λύση για την κατασκευή του σταθμού με διατήρηση των αρχαιοτήτων in situ» και ότι, ως εκ τούτου, οι αρχαιότητες έπρεπε οπωσδήποτε να απομακρυνθούν και να τοποθετηθούν στο στρατόπεδο Παύλου Μελά(!), διότι σε αντίθετη περίπτωση κινδύνευε το σύνολο του έργου με ματαίωση, και απορρίψαμε ψευδή και ανυπόστατα διλήμματα.
Άλλωστε, όπως είναι προφανές, για τη μεγάλη καθυστέρηση στην κατασκευή του μετρό μόνο οι αρχαιότητες που βρέθηκαν στον σταθμό Βενιζέλου δεν ευθύνονται…
Επιλέξαμε να αντιτάξουμε στον επιθετικό λόγο της Αττικό Μετρό ΑΕ, των πολιτικών της προϊσταμένων και άλλων αυτόκλητων υπερασπιστών των θέσεών της, την ψύχραιμη και λογική άποψη. Ότι δηλαδή λύσεις υπάρχουν και πρέπει να αναζητηθούν από τους ειδικούς – αρκεί να τους δοθούν οι απαραίτητες πληροφορίες και στοιχειώδης ευχέρεια χρόνου.
Οι εξελίξεις δικαίωσαν τη στάση μας και σήμερα ο δήμαρχος και το δημοτικό συμβούλιο της πόλης έχουν στη διάθεσή τους τις λύσεις που προέκυψαν από τη συνεργασία που επιτεύχθηκε μεταξύ του δήμου, του ΑΠΘ και του ΤΕΕ – με τη συμμετοχή και της Αττικό Μετρό ΑΕ.
Αυτό που μένει να γίνει είναι να υιοθετήσει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού τη λύση που εισηγείται η επιτροπή, να ζητήσει ο υπουργός από το ΚΑΣ να γνωμοδοτήσει υπέρ της επανατοποθέτησης των αρχαιοτήτων στον χώρο όπου αυτές βρίσκονται εδώ και αιώνες και να αναδειχθεί το πολιτιστικό και ιστορικό αυτό σύνολο στον σταθμό του μετρό στην οδό Βενιζέλου, θυμίζοντας σε τωρινούς και μελλοντικούς κατοίκους και επισκέπτες τη διαχρονική πορεία της Θεσσαλονίκης.

ΓΝΩΜΗ Να τρέξει το έργο

Του Τάσου Κονακλίδη, προέδρου ΤΕΕ/ΤΚΜ

Καταρχάς θα πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι βασικό μέλημα θα πρέπει να είναι η κατασκευή του μετρό. Στο ΤΕΕ/ΤΚΜ, με το που προέκυψε το πρόβλημα με τον σταθμό της Βενιζέλου τον περασμένο Φεβρουάριο, συστήσαμε μια εγνωσμένου επιστημονικού κύρους επιτροπή, η οποία σε πολύ σύντομο χρόνο, στις αρχές Απριλίου, παρουσίασε την πρότασή της. Αποδείξαμε ότι είναι εφικτή η συνύπαρξη σταθμού και αρχαιοτήτων, με ελάχιστη οικονομική και χρονική επιβάρυνση. Από δω και πέρα θα πρέπει να τρέξει το έργο. Η πολιτεία να προχωρήσει αμέσως στις αναγκαίες νέες μελέτες, παράλληλα όμως μπορούν να τρέχουν και οι εργασίες, όπως για παράδειγμα η προσωρινή απόσπαση των αρχαιοτήτων.

 

Στα χέρια του ΚΑΣ οι λύσεις για τις αρχαιότητες στη Βενιζέλου

Voria.gr, 10.05.2013

Της Άννης Καρολίδου

Το θέμα δεν εξαντλείται στην ανάδειξη των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν, αφού για να αξιολογηθεί τι θα εκτεθεί στο σταθμό, θα πρέπει να συνεχιστεί η αρχαιολογική έρευνα

Ένα εξάμηνο πέρασε από τότε που άνοιξε η συζήτηση για την τύχη των αρχαιοτήτων που βρέθηκαν στο σταθμό Βενιζέλου του Μετρό Θεσσαλονίκης και το ΚΑΣ πλέον, που έχει από το Φεβρουάριο τρεις προτάσεις εξειδικευμένων εταιρειών,  θα πρέπει να επιλέξει την τεχνο-οικονομική λύση για την απόσπαση των ευρημάτων και την προβλεπόμενη επανατοποθέτησή τους σε ακριβή θέση, στον κατασκευασμένο σταθμό ( όταν με το καλό κατασκευαστεί).

Αλλά το θέμα δεν εξαντλείται στην ανάδειξη των αρχαιοτήτων που μέχρι τώρα αποκαλύφθηκαν, αφού για να αξιολογηθεί το τι τελικά θα εκτεθεί στο σταθμό, θα πρέπει να συνεχιστεί η αρχαιολογική έρευνα, που θα γυρίσει το ρολόι των αποκαλύψεων πίσω, από τη βυζαντινή εποχή, στη ρωμαϊκή και την ελληνιστική.

Μετά από την αναλυτική διερεύνηση του θέματος- στην οποία πέραν της Αττικό Μετρό Α.Ε., των επιστημονικών οργανώσεων των αρχαιολόγων, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και του ΤΕΕ/ΤΚΜ, τοποθετήθηκαν Δήμος, Περιφέρεια και παραγωγικοί φορείς- το συμπέρασμα ήταν ένα και η τεχνική λύση που θα επιλεγεί θα πρέπει να είναι σύμφωνη με αυτό, όπως βέβαια και με την απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, που προβλέπει απόσπαση των ευρημάτων και ανάδειξή τους στους χώρους του στρατοπέδου Παύλου Μελά ή σε άλλο κατάλληλο χώρο.

Κατασκευή του σταθμού με τις αρχαιότητες στη θέση που βρέθηκαν, δεν είναι δυνατή. Θα πρέπει έστω και προσωρινά, να αποσπασθούν.

Η ηχηρή αντίδραση φορέων, στη μεταφορά των αρχαιοτήτων στο «Παύλου Μελά» αποκλείει σαν επιλογή, τους χώρους του πρώην στρατοπέδου, ενώ έχει πλέον επικρατήσει η άποψη ότι τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος των ευρημάτων θα πρέπει να εκτεθεί στο σταθμό.  Με τη διαφορά, ότι μετά τις υπεύθυνες προτάσεις που κατέθεσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας και η διεπιστημονική επιτροπή του ΑΠΘ που ασχολήθηκε με το θέμα, άπαντες συμφωνούν ότι για να κατασκευαστεί ο σταθμός θα πρέπει να αποσπασθούν προσωρινά τα αρχαία.

Αλλά το θέμα δε λήγει στο σημείο αυτό, παρότι τελικώς ειδικοί και φορείς της πόλης, φαίνεται να τα …βρίσκουν. Ούτε εξαντλείται στις χρονικές καθυστερήσεις και οικονομικές επιβαρύνσεις.

Για να αναδειχθούν οι αρχαιότητες στο χώρο του σταθμού «Βενιζέλου», θα πρέπει πρώτα να έχουν βρεθεί. Δηλαδή θα πρέπει να συνεχιστεί η αρχαιολογική έρευνα σε μεγαλύτερο βάθος, περίπου 2,5 μέτρων επιπλέον, η οποία θεωρείται βέβαιο ότι θα φέρει στο φως αρχαιότητες των ρωμαϊκών και ελληνιστικών χρόνων. Ειδικοί υποστηρίζουν ως πολύ πιθανό τον εντοπισμό αρχαιοτήτων ακόμη από την εποχή ίδρυσης της Θεσσαλονίκης (τέλη 4ου π.Χ. Αιώνα) από τον Κάσσανδρο, λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών ευρημάτων που βρέθηκαν στην Πλατεία Διοικητηρίου.

Έτσι λοιπόν, για να κατασκευαστεί ο σταθμός:

-Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η αρχαιολογική έρευνα μέχρι εξαντλήσεως του συγκεκριμένου αντικειμένου, αφού με την απόσπαση των αρχαιοτήτων που έχουν μέχρι σήμερα εντοπιστεί, θεωρείται βέβαιο ότι και άλλες θα έρθουν στην επιφάνεια.  

-Θα πρέπει να αποσπασθούν τα αρχαία για να κατασκευαστεί ο σταθμός.

-Θα πρέπει να προστατευθούν οι ζωτικοί χώροι λειτουργίας του σταθμού.

Για να προχωρήσει όμως το έργο και το ΚΑΣ θα πρέπει να επιλέξει λύση και, να βρεθούν οι πρόσθετοι πόροι που θα απαιτηθούν.

Βαδίζοντας στη Μέση Οδό, την ώρα που σφυρίζει ο συρμός του μετρό

gmoulkas.wordpress.com, 23.04.2013

Του Γιώργου Μούλκα

Τι θα αντικρίζουν οι επιβάτες του μετρό της Θεσσαλονίκης, όταν θα κατεβαίνουν σε βάθος 6 μέτρων κάτω από τη σύγχρονη πόλη, λίγο πριν επιβιβαστούν στον επόμενο  συρμό που θα τους μεταφέρει από τη Βενιζέλου στο Σιντριβάνι, προς τα ανατολικά, ή στο Σιδηροδρομικό Σταθμό, προς τα δυτικά;

Πώς θα μπορούσαν να αποκομίζουν τη μοναδική αίσθηση που προσφέρουν η Μέση Οδός, το μνημειακό τετράπυλο και τα άλλα βυζαντινά προκτίσματα που αποκαλύφθηκαν στη συμβολή των οδών Βενιζέλου και Εγνατίας;

Πώς θα μετακινούνται στην καρδιά της αστικής Θεσσαλονίκης του 6ου αιώνα μ.Χ., που σήμερα διασώζεται σε έκταση περίπου 1.600 τ.μ., λίγο πριν φτάσουν στο γραφείο τους ή όταν θα επιστρέφουν στο σπίτι τους;

Αγιοι και αυτοκράτορες

Πώς θα περιδιαβαίνουν το διάσημο δρόμο, που εντοπίστηκε κάτω από το σημερινό δρόμο και τον οποίο πριν από 15 αιώνες χρησιμοποιούσαν άνθρωποι και άμαξες, κάτοικοι, έμποροι, επισκέπτες, άγιοι και αυτοκράτορες;

Και πώς θα συνδυάζονται οι λειτουργίες του μεγαλύτερου δημόσιου έργου της χώρας με την καθημερινή επίσκεψη του εξέχοντος αρχαιολογικού χώρου στα σπλάγχνα της πολύβουης  πόλης;

Εκ προοιμίου προσεγγίσεις στα ζητήματα αυτά επιχειρεί να δώσει η επιστημονική ομάδα του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ, που ανέλαβε να αναπαραστήσει με εικόνες τη μία από τις δύο τεχνικές λύσεις που η ίδια προτείνει, όσον αφορά στη συνύπαρξη του μετρό και των αρχαιοτήτων.

Σε ψηφιακή ταινία (video) που ανήρτησε στο διαδίκτυο, στο δημοφιλή ιστότοπο YouTube, προσφέρει σε κάθε χρήστη τη δυνατότητα να περιηγηθεί εικονικά στο σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου και να αποκτήσει πανοραμική και συνολική αίσθηση του χώρου, όπως αυτός θα μπορούσε να διαμορφωθεί, βάσει της αρχής της ενσωμάτωσης των ανασκαφικών ευρημάτων στο συγκοινωνιακό έργο.

Τι προβλέπεται

Σημειώνεται ότι η εν λόγω λύση της επιστημονικής ομάδας, υπό την εποπτεία του προέδρου του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, Χρήστου Αναγνωστοπούλου, προβλέπει τη μερική μετάθεση χρήσεων και εγκαταστάσεων στο επίπεδο -2 του σταθμού και την ανάπτυξη νέων χώρων με πρόσθετες εκσκαφές εκτός του σημερινού περιγράμματος (κιβωτίου) του έργου. Η είσοδος και η έξοδος των επιβατών θα γίνεται από το επίπεδο -1, όπως προβλεπόταν αρχικώς, χωρίς διαχωρισμό των κινήσεων, και το ποσοστό διατήρησης των αρχαιοτήτων θα ανέλθει στο 75%.

Η εν λόγω λύση έχει, όπως εκτιμάται, κόστος € 2,8-3 εκατ. και χρόνο εφαρμογής περί τους 40 μήνες, επιβαρύνοντας το χρονοδιάγραμμα των εργασιών του σταθμού της Βενιζέλου κατά 9 μήνες.

 

Μπουτάρης εγκαλεί Τζαβάρα για ανεπάρκεια και μονομέρεια

Αγγελιοφόρος, 19.04.2013

Του Γιώργου Μούλκα, gmoulkas.wordpress.com

Για σειρά ελλείψεων και παραλείψεων, ανεπάρκεια και μονομέρεια εγκαλεί τον Κώστα Τζαβάρα, αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού, ο Γιάννης Μπουτάρης, δήμαρχος Θεσσαλονίκης, όσον αφορά στον τρόπο διαχείρισης των βυζαντινών αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στον υπό κατασκευή σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου.

Ο κ. Μπουτάρης προβάλλει σειρά αντιρρήσεων και ενστάσεων κατά της απόφασης που έλαβε ο κ. Τζαβάρας στις 24 Ιανουαρίου και η οποία προβλέπει, ως γνωστόν, την απόσπαση των αρχαιολογικών καταλοίπων από το σκάμμα του σταθμού της Βενιζέλου και τη μεταφορά τους στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, στη Σταυρούπολη, ή σε άλλο ανάλογο χώρο.

Η εν λόγω υπουργική απόφαση παραμένει ισχυρή και δεν έχει ακόμη επανεξεταστεί ή τροποποιηθεί, παρά την υπόδειξη τεσσάρων εναλλακτικών λύσεων εκ μέρους του ΤΕΕ/Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας και του ΑΠΘ, αλλά και δύο σύνθετων τεχνικών προτάσεων εκ μέρους των ανεξάρτητων πολιτικών μηχανικών Κώστα Ζάμπα και Γιώργου Ουρσουζίδη.

«Διότι πάσχει…»

Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης έκανε για πρώτη φορά δημοσίως λόγο για τη θεσμική διαδικασία προσβολής της απόφασης Τζαβάρα στην ειδική εκδήλωση του ΑΠΘ την προηγούμενη Τετάρτη, σημειώνοντας ότι έχει κατατεθεί αίτηση θεραπείας ενώπιον του αρμόδιου υπουργού.

Στην πολυσέλιδη αίτηση θεραπείας, την οποία φέρνει στο φως της δημοσιότητας ο «Αγγελιοφόρος», ο κ. Μπουτάρης ζητεί να ανακληθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, «διότι πάσχει από έλλειψη επαρκούς, ειδικής και λεπτομερούς αιτιολογίας, βασίζεται σε ανεπαρκή στοιχεία και επιπρόσθετα δεν πληροί και τις προϋποθέσεις (…) του άρθρου 42 του ν. 3028/2002 (σ.σ. του αρχαιολογικού νόμου)».

Οι λόγοι

Αναλυτικότερα, στο κείμενο, που έχει περιέλθει σε γνώση του www.agelioforos.gr, σημειώνονται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

■ Από την προσβαλλόμενη απόφαση (σ.σ. του Κ. Τζαβάρα) δεν προκύπτει ότι έχει προηγηθεί ο απαιτούμενος, σχετικός επιστημονικός έλεγχος, σύμφωνα με τον οποίο αποκλείεται κάθε δυνατότητα διατήρησης των αποκαλυφθέντων μνημείων στο περιβάλλον τους.

■ Δεν έχει υπάρξει συγκριτική αξιολόγηση διαφόρων επιστημονικών προτάσεων, λαμβανομένων υπόψη και στοιχείων της οικονομικής κλίμακας, σε αντιστοιχία με το ενδεχόμενο της απόσπασής τους και της έκθεσής τους σε άλλο χώρο.

■ Δεν έχουν ληφθεί τεκμηριωμένα υπόψη οι αντίθετες απόψεις από επιστημονικούς φορείς, καθ΄ ύλην αρμόδιους να συνεισφέρουν την επιστημονική άποψή τους για το ζήτημα.

■ Η τυχόν διατυπωμένη άποψη της Αττικό Μετρό ΑΕ, ως μονομερώς διατυπωθείσα, δε θα μπορούσε να πληροί τις απαιτήσεις μίας πλήρους συνθετικής επιστημονικής μελέτης για την ανάγκη μετακίνησης και το κόστος ανάδειξης των αποκαλυφθέντων μνημείων εκτός του περιβάλλοντός τους.

■ Δεν προϋπήρξε εισήγηση των αρμόδιων Υπηρεσιών Αναστήλωσης.

■ Τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) «γνωμοδότησαν», χωρίς να έχουν επισκεφθεί τους χώρους εκσκαφής.

■ Δε διενεργήθηκε αυτοψία για τη σύνταξη τεχνικής έκθεσης από τη Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης του υπουργείου Πολιτισμού.

«Φοβικό σύνδρομο»

Ακολούθως, ο κ. Μπουτάρης εξαίρει την ιστορική σημασία των ευρημάτων στο σταθμό και τονίζει ότι «η επιδιωκόμενη τεχνική λύση δε συνεπάγεται και ενδεχόμενη “κατάργηση ή αλλαγή χάραξης ή μετακίνηση” του σταθμού Βενιζέλου, όπως υποβολιμαία προβάλλεται για τον αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης και τη δημιουργία φοβικού συνδρόμου από το ενδεχόμενο της περαιτέρω καθυστέρησης του έργου του μετρό – για τις οποίες καθυστερήσεις ο δήμος Θεσσαλονίκης ουδεμία ευθύνη φέρει».

Και ο δήμαρχος προσθέτει: «Το μόνο που προτείνεται είναι η αναζήτηση τεχνικής λύσης, που δεν έχει έως σήμερα αναζητηθεί, για να αναδειχθούν τα ευρήματα κατά χώραν ως επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος, παράλληλα με λειτουργία του μετρό».

Με αναπομπή στο ΚΑΣ

Στην αίτηση θεραπείας σημειώνεται ότι, επειδή είναι προφανές, αναντίρρητο και εύλογο το έννομο συμφέρον του δήμου Θεσσαλονίκης, πρέπει να ανακληθεί η υπουργική απόφαση. Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Δια της αναπομπής στο ΚΑΣ, «με την επίκληση και προσθήκη νέων και συμπληρωματικών στοιχείων, που θα καλύψουν την ανεπάρκεια των προηγούμενων, κατόπιν μίας πλήρους συνθετικής επιστημονικής μελέτης». Σύμφωνα με το δήμο Θεσσαλονίκης, η μελέτη αυτή «θα αξιολογήσει με τεκμηριωμένα επιστημονικά κριτήρια (τεχνικά, αρχαιολογικά, οικονομικά, συγκοινωνιακά) όλες τις πιθανές λύσεις για την επίτευξη του βέλτιστου, από κάθε άποψη αποτελέσματος».

Οι προθεσμίες

Στην αίτηση θεραπείας, η οποία κατατέθηκε στις 21 Μαρτίου, λίγες ημέρες πριν από το κρίσιμο χρονικό διάστημα των 60 ημερών, όσον αφορά στην αίτηση ακύρωσης της υπουργική απόφασης, δεν έχει ακόμη απαντήσει ο κ. Τζαβάρας. Σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού πρέπει να γνωστοποιήσει την απόφασή του, θετική ή αρνητική, το αργότερο σε 30 ημέρες, δηλαδή έως αύριο.

Στο Συμβούλιο Επικρατείας;

«Συνήθως αυτές οι αιτήσεις απορρίπτονται σιωπηρώς», σημειώνει ο ειδικός σύμβουλος του δημάρχου Θεσσαλονίκης, δικηγόρος Απόστολος Σοφιαλίδης και προσθέτει: «Είτε απαντήσει είτε όχι ο κ. Τζαβάρας, από την προσεχή Δευτέρα αρχίζει να μετρά και πάλι ο κρίσιμος χρόνος των 60 ημερών, για να κατατεθεί αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Επί της ουσίας, ο δήμος Θεσσαλονίκης άσκησε την αίτηση θεραπείας, ώστε να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος και να μπορέσει η πόλη να λάβει τις αποφάσεις της, προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος των επιχειρημάτων για προσφυγή στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο».

 

Οι τέσσερις λύσεις για το σταθμό Βενιζέλου του Μετρό

Voria.gr, 18.04.2013

Τέσσερα εναλλακτικά σενάρια για τη διατήρηση των αρχαιολογικών ευρημάτων στο σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, παρουσίασε η διεπιστημονική ομάδα εργασίας του ΑΠΘ.

Όλες οι προτάσεις, τις οποίες διαμόρφωσαν οι καθηγητές των Τμημάτων Πολιτικών Μηχανικών, Αρχιτεκτονικής και Ιστορίας & Αρχαιολογίας, ως βασικές αρχές τη συνύπαρξη  αρχαιοτήτων και μετρό και την προσωρινή απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων στο σημείο όπου αποκαλύφθηκαν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του μετρό. Η παράθεση όλων των τεχνικά εφικτών λύσεων, ήταν, όπως ανέφερε ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος, συνειδητή επιλογή, προκειμένου να επιλέξει η πολιτεία αυτήν που κρίνει προσφορότερη.

Οι προτάσεις που κατέθεσαν οι ομάδες των Πολιτικών Μηχανικών και των Αρχιτεκτόνων διαφοροποιούνται ως προς το ποσοστό διατήρησης των ευρημάτων (από 68% έως 85%), το κόστος κατασκευής (από 2 έως πλέον των 6 εκ. ευρώ) και το χρόνο υλοποίησης (από μηδενική έως και 24 μήνες καθυστέρηση). Της παρουσίασης προηγήθηκε τοποθέτηση της ομάδας των Αρχαιολόγων του ΑΠΘ, οι οποίοι έθεσαν τις βάσεις και το πλαίσιο αρχών, επάνω στα οποία στηρίχθηκε η διαμόρφωση των προτάσεων.

Δείτε τις τέσσερις προτάσεις εδώ

Την αναπομπή του θέματος στο ΚΑΣ μετά την ολοκλήρωση του διαλόγου που έχει ανοίξει και ο δήμος Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή εκπροσώπων του ΑΠΘ και του ΤΕΕ, ανακοίνωσε πως θα ζητήσει ο Δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος τόνισε πως με τίποτα δε θα συναινέσει στη μόνιμη απομάκρυνση των αρχαιοτήτων. «Σεβόμαστε την ιστορία κοιτώντας στο μέλλον», δήλωσε ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος υπογράμμισε πως δεν πρέπει να κινδυνεύσει το έργο του μετρό, που ήδη έχει καθυστερήσει πάρα πολύ.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Αττικό Μετρό, Χρήστος Τσίτουρας, ανέφερε πως οι προτάσεις που κατατέθηκαν, υπό το πρίσμα που εξετάστηκαν, είναι στη σφαίρα του εφικτού, ωστόσο θα πρέπει να μελετηθούν περαιτέρω. Πρόσθεσε δε ότι μέχρι να κοστολογηθούν και να κατασκευαστούν μεσολαβεί πολύς χρόνος, καθώς χρειάζονται μελέτες και τροποποίηση συμβάσεων. Τόνισε επίσης ότι η πολιτεία είναι αυτή που θα επιλέξει την τελική λύση, την οποία η Αττικό Μετρό είναι έτοιμη να εφαρμόσει, μόλις νομοθετηθεί. Ο κ. Τσίτουρας εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συνεργασία της Αττικό Μετρό με το ΑΠΘ, η οποία, όπως είπε, ανοίγει δίαυλο μεταξύ της παραγωγής και του Πανεπιστημίου, αποτελώντας την αρχή για σύμπραξη και σε άλλα θέματα.

Στην τοποθέτησή του ο Πρύτανης του ΑΠΘ ανέφερε ότι η προσπάθεια της ομάδας εργασίας είναι η συμβολή του Πανεπιστημίου στην ιστορική μνήμη της πόλης.

«Από εκεί που σύμφωνα με την Πολιτεία δεν υπήρχε άλλη λύση, εκτός από τη μεταφορά των αρχαίων στο στρατόπεδο Παύλου Μελά, το ΑΠΘ καταθέτει τέσσερις εναλλακτικές προτάσεις που προβλέπουν συνύπαρξη αρχαιολογικών ευρημάτων και σταθμού μετρό στη Βενιζέλου. Η δημόσια συζήτηση για τη συνύπαρξη αρχαίων και μετρό δεν ήταν παρά μόνο η αφορμή, προκειμένου να αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα της πόλης η προβολή της ιστορικής της μνήμης, στην κατεύθυνση της αναζήτησης μιας νέας ταυτότητας, η οποία θα στηρίζεται στην πλούσια παράδοσή της και την ιστορική της αλήθεια» τόνισε.

 

Αρχιτεκτονική πρόταση για τη διευθέτηση του σταθμού και την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου

Α.Π.Θ., 18.04.2013

Από την εκδήλωση της 17.04.2013

Των: Α.Αλεξοπούλου, Γ.Παπακώστα, Δ.Χατζόπουλου, Χ.Αγαλερίδη, Σ.Αντωνιάδη

 

Όλα τα αρχεία της χθεσινής εκδήλωσης μπορείτε να τα κατεβάσετε από το δελτίο τύπου του Α.Π.Θ.  του γραφείου πρυτανείας Α.Π.Θ.