«Πράσινο φως» για τις αρχαιολογικές ανασκαφές στο Μετρό Θεσσαλονίκης

Καθημερινή, 17.02.2016

Του Γιώργου Λαλιού

Νέα συμπληρωματική σύμβαση, για την επανέναρξη και ολοκλήρωση των αρχαιολογικών ανασκαφών στο Μετρό της Θεσσαλονίκης υπέγραψε χθες το Δημόσιο με τον εργολάβο του έργου. Οι αρχαιολογικές εργασίες θα εκτελεστούν σε έξι μέτωπα και θα βρίσκονται πλέον υπό την αυστηρή επιτήρηση του υπουργείου Πολιτισμού, προκειμένου να μην… εκτροχιάσουν και πάλι το χρονοδιάγραμμα του έργου.

Η σύμβαση υπεγράφη την Τετάρτη από τον απερχόμενο πρόεδρο της Αττικό Μετρό Χρήστο Τσίτουρα (η απόφαση τοποθέτησης νέου προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί σε ΦΕΚ) και τον Μιχ. Σίμα, εκπρόσωπο της κατασκευαστικής κοινοπραξίας, παρουσία της υφυπουργού Μακεδονίας- Θράκης Μαρίας Κόλλια- Τσαρούχα και του  γενικού γραμματέα δημοσίων έργων, Γιώργου Δέδε. Η νέα (2η συμπληρωματική) σύμβαση έχει προϋπολογισμό 25 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας πλέον το συνολικό κόστος των αρχαιολογικών εργασιών στο έργο στα 125 εκατ. ευρώ. Στις ανασκαφές και στις σωστικές εργασίες θα απασχοληθούν 400 άτομα διαφόρων ειδικοτήτων.

(more…)

Share/Bookmark

«Εξω από τα τείχη της Θεσσαλονίκης το μετρό»

Efsyn.gr, 04.10.15

Της Βασιλικής Τζεβελέκου

Η διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης δεν μασάει τα λόγια της. Υπεραμύνεται, φυσικά, της παραμονής των βυζαντινών ευρημάτων στον σταθμό Βενιζέλου. Πιστεύει όμως ότι το ίδιο το έργο κακώς ξεκίνησε σε μια πόλη γεμάτη αρχαιότητες. «Τα 9,5 χιλιόμετρα τα κάνεις με τα πόδια σε… 50 λεπτά», λέει

Η τελευταία απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου να μην αποσπαστεί το σπουδαίο μνημειακό σύνολο της βυζαντινής Θεσσαλονίκης από τον σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου και να προκριθεί λύση για την ανάδειξή του, με ή χωρίς τον σταθμό, έχει προκαλέσει νέες αντιδράσεις.

Συζητήσαμε με την Πολυξένη Αδάμ-Βελένη, αρχαιολόγο και ανασκαφέα, με δεκάδες ανακοινώσεις σε πανελλήνια και διεθνή συνέδρια, και διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Διακρίνεται για την ευθύτητα των λόγων της και τις γνώσεις της για τη γενέθλια πόλη της και τη μακεδονική γη. Με τη βοήθειά της ξετυλίγουμε το κουβάρι των εξελίξεων.

• Ποια είναι η επιστημονική άποψη και η προσωπική θέση σας για τη μη απόσπαση των αρχαιοτήτων από τον σταθμό Βενιζέλου;

Είμαι ανασκαφέας της Θεσσαλονίκης σχεδόν 30 χρόνια και έχω βιώσει όλη την πορεία της καταστροφής της, ακόμα και στους νεότερους χρόνους. Ταυτόχρονα, είναι η γενέτειρά μου, την αγαπάω, την πονάω και θέλω σαφώς να έχει καλύτερη όψη και καλύτερη εκπροσώπηση του ιστορικού παρελθόντος της. Είναι, ίσως, η μοναδική ευρωπαϊκή πόλη, που σώζει την περίμετρο των τειχών της από τόσο πρώιμα χρόνια.

Επίσης, είναι η μοναδική βυζαντινή πόλη στον ευρωπαϊκό χώρο που γνωρίζουμε ακριβώς την έκτασή της, μαζί με την Κωνσταντινούπολη, που ανήκει όμως στην ευρωπαϊκή Τουρκία. Οταν μια πόλη περιβάλλεται από τα τείχη της και αυτά σώζονται, είναι τραγικό λάθος να σκαλίζεις τα σωθικά της. Είναι περισσότερο από βέβαιο ότι θα βρεις μπροστά σου πολλά σημαντικά προβλήματα.

• Είχατε επισημάνει οι αρχαιολόγοι την άποψη εναντίον των υπόγειων κατασκευών;

Τα τελευταία 25 χρόνια η Θεσσαλονίκη αντιμετώπισε σωρεία προβλημάτων από την εμμονή πολλών αρχόντων της που θέλησαν να κάνουν υπόγειες κατασκευές. Επανειλημμένα από το 1994 τονίζαμε να μην ανοίξουν τίποτα που να αφορά υπόγεια κατασκευή μετρό.

Ή τουλάχιστον να μην αγγίξουν τις αρχαίες επιχώσεις, γιατί γνωρίζαμε πού αρχίζουν και πού σταματούν. Χρειαζόταν πράγματι μετρό η Θεσσαλονίκη, αλλά εκτός των τειχών. Την απόσταση των 9,5 χιλιομέτρων μέσα στην πόλη τη διανύεις σε… 50 λεπτά με τα πόδια. Μετρό χρειαζόταν από το Σιντριβάνι μέχρι το αεροδρόμιο, που τελικά δεν θα έχει. Ηταν εξαρχής τραγικό λάθος να γίνει μετρό εντός των τειχών. Θα ήταν πιο εύκολος και πιο φτηνός ο σχεδιασμός ενός «ελαφρού» μέσου.

• Λέτε ότι είναι μια ιστορία παλιά. Για τις αρχαιότητες είχε ληφθεί μέριμνα;

Ξεκίνησε ο Κούβελας, με «την τρύπα», όπως λέμε στη Θεσσαλονίκη. Μετά ο Παπαγεωργόπουλος θέλησε να πάρει όλη τη δόξα μόνος του και να φτιάξει μετρό στην πόλη. Από το 1994, που πρωτοξεκίνησαν οι εργασίες, καταλήξαμε το 2004 σε ένα κατάπτυστο, κατά τη γνώμη μου, μνημόνιο συνεργασίας. Δεν αναφερόταν πουθενά ότι κάποιες αρχαιότητες μπορούν να μείνουν στη θέση τους. Εγραφε ότι θα αφαιρούνται για να προχωράει το έργο. Και σε αυτό πατάει σήμερα η εταιρεία. Παρότι είχαμε διαμηνύσει ότι είναι επικίνδυνο -και εγώ προσωπικά-, ο Χρήστος Ζαχόπουλος το υπέγραψε.

• Η μοναδικότητα του ευρήματος στον σταθμό Βενιζέλου πού έγκειται;

Δεν έχουμε αστικούς ιστούς του Βυζαντίου, που ήταν κατεξοχήν κοσμική αυτοκρατορία, και όχι θρησκευτικού τύπου. Δεν έχουμε δείγματα της αστικής ζωής και αυτό το εύρημα είναι μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδο. Μας δείχνει πώς ήταν οργανωμένη η πόλη. Οταν βρίσκεις τέτοιους θησαυρούς, δεν τους μετακινείς. Τους αναστηλώνεις και τους αναδεικνύεις. Ενας δρόμος έχει την αξία του γιατί είναι εκεί που είναι. Είναι τοπόσημο. Δεν τον πας αλλού.

«Εξω από τα τείχη της Θεσσαλονίκης το μετρό»

Οταν τον σηκώσεις, του καταστρέφεις την αυθεντικότητα. Είναι ένα τρομερό ατού για τη Θεσσαλονίκη, που χρόνια ψάχνει αλλόφρων μια ταυτότητα, τη φυσιογνωμία της. Λύσεις υπάρχουν. Δεν θέλουν να τις εφαρμόσουν στην Αττικό Μετρό. Είναι προφανές. Αν ήθελε να αδράξει τα σημεία των καιρών, θα έκανε έναν σταθμό-πρότυπο και θα πωλούσε το «knowhow» σε όλο τον κόσμο.

Πάνω σ’ αυτόν τον δρόμο διαδραματίστηκαν σημαντικά γεγονότα της πόλης. Είναι κεντρικός οδικός άξονας. Εκατέρωθεν βρίσκονται τα εργαστήρια χρυσοχοΐας και χαλκουργίας, που ήταν διάσημα στο Βυζάντιο -εξακολουθούμε να έχουμε την ίδια χρήση σήμερα στην Εγνατία-, ενώ περιβάλλεται από σημαντικά κτίρια και κλείνει με ένα τετράπυλο.

• Εάν δεν υπερασπιζόταν σταθερά και επίμονα ο Γιάννης Μπουτάρης την παραμονή των βυζαντινών αρχαιοτήτων εκεί, θα είχαν ήδη μετακινηθεί;

Οπωσδήποτε. Το εύρημα έμεινε στη θέση του αποκλειστικά και μόνο χάρη σε αυτόν τον άνθρωπο. Οι αρχαιολόγοι διατύπωσαν τη σπουδαιότητά του. Αλλά, για πρώτη φορά στα χρονικά, μια τοπική αυτοδιοίκηση και ένας δήμαρχος σώζει κάτι που οφείλαμε να το σώσουμε εμείς. Τη σημαντικότητα του ευρήματος την αντιλαμβάνεσαι μόνο όταν πατήσεις το πόδι σου εκεί. Είναι η βυζαντινή Πομπηία μας. Σκόπιμα δεν έγινε αυτοψία, όπως σκόπιμα δεν επιτρέπει η εταιρεία να κατεβεί κανένας. Αν άφηναν τον κόσμο να το δει, ο εμπορικός σύλλογος όχι δεν θα διαμαρτυρόταν, αλλά θα το υπερασπιζόταν περισσότερο από τους αρχαιολόγους. Ολόκληρη η πόλη θα ήθελε να το σώσει.

Η ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Π. ΑΔΑΜ-ΒΕΛΕΝΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ

ATLAS, 07.10.2015

Την άποψη ότι τα βυζαντινά ευρήματα στο σταθμό Βενιζέλου του Μετρό Θεσσαλονίκης, θα πρέπει να παραμείνουν στο σημείο, εκφράζει η διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Πολυξένη Αδάμ-Βελένη.
Σύμφωνα με την ίδια “κακώς ξεκίνησε η κατασκευή τέτοιου έργου σε μια πόλη γεμάτη αρχαιότητες”.

Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης για το ΜΕΤΡΟ Θεσ/νίκης στο ΡΣΜ της ΕΡΤ3

ΕΡΤ3, 11.09.2015

Καμία αλλαγή δεν υπάρχει στη στάση του δήμου Θεσσαλονίκης για το θέμα των αρχαίων στο σταθμό του Μετρό στη Βενιζέλου δήλωσε στον ΡΣΜ της ΕΡΤ3 ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης. Ο δήμαρχος ζήτησε μάλιστα να αποδεσμευτεί ο προϋπολογισμός του έργου από την εξέλιξη του σταθμού στη Βενιζέλου ώστε να υπάρξει γρηγορότερη εξέλιξη μέχρι να διευθετηθεί το θέμα των αρχαιοτήτων.

 

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ-ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ-ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

TV100, 11.06.2015

Τις βυζαντινές αρχαιότητες που αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των ανασκαφικών εργασιών στους σταθμούς του μετρό Θεσσαλονίκης, παρουσίασε αναλυτικά, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης (11/6/2015) του δημοτικού συμβουλίου της Θεσσαλονίκης, η τ. διευθύντρια της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, Δέσποινα Μακροπούλου.
Η κα Μακροπούλου αναφέρθηκε αρχικά στα λάθη που έγιναν στη χάραξη του έργου και στις ενστάσεις που είχαν εκφράσει εξαρχής η αρχαιολογική υπηρεσία αλλά και το ΥΠΠΟ. Στη συνεχεία, παρουσίασε αναλυτικά τη σπουδαιότητα των ευρημάτων που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη, ιδιαίτερα στον επίμαχο σταθμό της οδού Βενιζέλου, επισημαίνοντας ότι δεν έχει ακόμη δοθεί οριστική λύση στο θέμα που έχει προκύψει.
Η κα Μακροπούλου τάχθηκε για ακόμη μια φορά κατά της απόσπασης των αρχαιοτήτων, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «αν τα αρχαία πακεταριστούν, ούτε η επιστροφή τους είναι εγγυημένη, ούτε η επιτυχία της επανασύνδεσης τους».

 

Μελέτη ανάδειξης, χωρίς μελέτη της απόσπασης του μνημείου

Ριζοσπάστης, 20.12.2014

Δυο χρόνια μετά από την αμετακίνητη στάση της «Αττικό Μετρό» και της πολιτικής ηγεσίας για την αναγκαιότητα της μεταφοράς των αρχαιοτήτων, που βρέθηκαν στο Σταθμό Βενιζέλου του ΜΕΤΡΟ στη Θεσσαλονίκη, στις 16 Δεκέμβρη, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) συνεδρίασε για να εξετάσει τη μελέτη ανάδειξης του ευρήματος.

Το ιστορικό έχει ως εξής: Τα εκβιαστικά διλήμματα τέθηκαν εξαρχής: «'Η μετρό ή αρχαία» είχε πει το Γενάρη του 2013 η «Αττικό Μετρό» και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) αποφάσιζε να «σηκώσει» το δρόμο από εκεί που βρέθηκε και να τον στείλει σ' ένα στρατόπεδο για να συνεχιστεί το έργο. Το ενδεχόμενο να απαγκιστρωθεί το αρχαίο από το σταθμό και να αναδειχθεί ελεύθερο λόγω της μεγάλης του σημασίας, δηλαδή να καταργηθεί ο συγκεκριμένος σταθμός δεν το συζητούσαν.

(more…)

Προς συμφωνία για τα αρχαία της Βενιζέλου

Μακεδονία, 05.11.2014

Του Νίκου Ηλιάδη

Ένα βήμα πίσω φαίνεται πως κάνει ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης στο θέμα της διαχείρισης των αρχαιοτήτων που αποκάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη στον σταθμό του μετρό στη Βενιζέλου.

Ο Γιάννης Μπουτάρης, μιλώντας χθες στο δημοτικό συμβούλιο, εμφανίστηκε έτοιμος να υποχωρήσει από την απαίτησή του να διερευνηθεί η δυνατότητα κατασκευής του σταθμού χωρίς την προσωρινή απομάκρυνση και εν συνεχεία επανατοποθέτηση του μεγαλύτερου μέρους των αρχαιολογικών ευρημάτων. Αυτός ήταν ο λόγος που τους τελευταίους μήνες η υπόθεση είχε κολλήσει, παρότι τον περασμένο Ιανουάριο ο ίδιος ο δήμαρχος είχε ανακοινώσει ότι είχε επιτευχθεί συμφωνία με την Αττικό Μετρό για το θέμα της Βενιζέλου. Ο κ. Μπουτάρης ανακοίνωσε χθες στο δημοτικό συμβούλιο ότι “την επόμενη εβδομάδα θα έχουμε ένα ραντεβού με τον επικεφαλής της Αττικό Μετρό Χρήστο Τσίτουρα. Φαίνεται ότι καταλήγουμε σε μια συναινετική λύση με την Αττικό Μετρό και την ομάδα Αλεξοπούλου για τον σταθμό της Βενιζέλου. Φαίνεται ότι βρίσκουμε μια κοινή συνισταμένη στο κομμάτι των αρχαιοτήτων”, είπε ο δήμαρχος. Παράλληλα, παραδέχθηκε πως “φαίνεται ότι η μη μετακίνηση των αρχαίων δεν είναι εφικτή ή είναι πολύ ακριβή λύση. Θα καταθέσουμε μια κοινή πρόταση μαζί με την Αττικό Μετρό και την ομάδα Αλεξοπούλου στο ΚΑΣ (Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο), για να τελειώνουμε με την ιστορία των αρχαίων”, τόνισε. Επίσης ανέφερε ότι “τώρα θα αρχίσει ένας νέος αγώνας για την προβολή και την ανάδειξη των αρχαιοτήτων, διότι τώρα τέτοιο κονδύλιο δεν έχει προβλεφθεί πουθενά”.

ΝEΟΣ ΚΑΒΓΑΣ Μπουτάρης εναντίον Σιμόπουλου
Ο κ. Μπουτάρης φρόντισε για άλλη μια φορά να υπογραμμίσει ότι “το έργο βέβαια δεν καθυστερεί από τον δήμο. “Είμαστε ο εύκολος στόχος για να κρυφτούν αδυναμίες άλλων” είπε και εξαπέλυσε νέα επίθεση προς τον γενικό γραμματέα Δημοσίων Έργων Στράτο Σιμόπουλο, λέγοντας πως “είναι ψεύτης, ανάξιος και είναι ο ενορχηστρωτής των επιθέσεων που έχει δεχθεί ο δήμος”.
Με προσφυγή στη δικαιοσύνη απειλεί τον δήμαρχο ο κ. Σιμόπουλος, ο οποίος σε γραπτή δήλωσή του αναφέρει: “Ο κ. Μπουτάρης εκλαμβάνει ως αδυναμία την επιθυμία μου να διατηρήσω τον πολιτικό διάλογο σε υψηλό επίπεδο. Στη σημερινή συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου ξεπέρασε τα όρια και με αποκάλεσε ψεύτη. Τον προειδοποιώ ότι αν επαναλάβει την ίδια τακτική, θα κληθεί ενώπιον της δικαιοσύνης να αποδείξει τους ισχυρισμούς του. Τονίζω όμως ότι επιτέλους προσχωρεί στην άποψη πως για να κατασκευαστεί ο σταθμός Βενιζέλου του μετρό, πρέπει να γίνει προσωρινή απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων, άποψη που σταθερά υποστηρίζω εδώ και ενάμιση χρόνο. Πρέπει τώρα ο δήμος Θεσσαλονίκης να αποσύρει άμεσα την προσφυγή του για το θέμα αυτό στο Συμβούλιο της Επικρατείας”.
Ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Παναγιώτης Αβραμόπουλος κατέθεσε δημοσιεύματα που δείχνουν, όπως είπε, ότι το έργο βρίσκεται σε οριακό σημείο. “Εύχομαι να μη γίνουν πράξη τα σενάρια, σύμφωνα με τα οποία το έργο θα περάσει και άλλη δοκιμασία, που σημαίνει ότι θα πάμε σε νέα προκήρυξη”.

Κοντά σε λύση για τα αρχαία της Βενιζέλου

Voria.gr, 04.11.2014

Συνάντηση Μπουτάρη-Τσίτουρα για να τελειώσει οριστικά το σίριαλ. Τι δήλωσε στο δημοτικό συμβούλιο ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης

Στο τέλος του φαίνεται να φθάνει το σίριαλ με τις αρχαιότητες που έχουν εντοπιστεί στον σταθμό Βενιζέλου του μετρό Θεσσαλονίκης, σύμφωνα τουλάχιστον με όσα δήλωσε από το βήμα του δημοτικού συμβουλίου ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης.

«Φαίνεται πως καταλήγουμε σε μια συναινετική λύση με την Αττικό Μετρό και την ομάδα Αλεξοπούλου, για την απόσπαση και την επανατοποθέτηση των αρχαίων της Βενιζέλου. Η μη μετακίνηση των αρχαίων από ό,τι φαίνεται δεν είναι εφικτή λύση ή είναι πολύ ακριβή. Θα καταθέσουμε κοινή πρόταση στο ΚΑΣ ώστε να τελειώσουμε την ιστορία των αρχαίων. Θα πρέπει να αρχίσουμε αγώνα για να βρεθούν κονδύλια για την προβολή και ανάδειξη των αρχαίων», τόνισε ο δήμαρχος.

Σε αυτή την κατεύθυνση, ο κ.Μπουτάρης έχει προγραμματίσει συνάντηση την επόμενη εβδομάδα νε τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της Αττικό Μετρό ΑΕ, Χρήστο Τσίτουρα, προκειμένου να κλείσει οριστικά το ζήτημα.

«Να μη γίνουν πράξη τα σενάρια ότι το έργο θα περάσει και άλλη δοκιμασία που σημαίνει νέα προκήρυξη», τόνισε ο από την πλευρά του ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Παναγιώτης Αβραμόπουλος, ενώ ο αντιδήμαρχος και μέλος του Δ.Σ. της Αττικό Μετρό, Κωνσταντίνος Ζέρβας χαρακτήρισε κρίσιμες τις επόμενες εβδομάδες για την πορεία του πολύπαθου έργου.

 

Δελτίο Τύπου ΤΕΕ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας

ΤΕΕ, ΤΚΜ15.04.2014

 

Ευρήματα στο Σταθμό Βενιζέλου

Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Μακεδονικών και Θρακικών Σπουδών, 05.06.2014