Η Ανθηδόνα με το χρυσό στεφάνι

Έθνος, 19.03.2013

Του Απόστολου Λυκεσα

Μία από τις πρώτες αρχοντοπούλες της Θεσσαλονίκης και σίγουρα η πρώτη της οποίας γνωρίζουμε το όνομα, η οποία πέθανε μόλις στα 25 της χρόνια και στολίστηκε από τους οικείους της σαν νύφη για το αιώνιό της ταξίδι, αποκαλύφθηκε στη διάρκεια των ανασκαφών για την κατασκευή του σταθμού Δημοκρατίας του Μετρό της πόλης.
Η τάφος της νεαρής εντοπίστηκε μεταξύ 200 άλλων τάφων του παρόδιου νεκροταφείου που αναπτύσσεται έξω από το δυτικό τείχος της αρχαίας πόλης. Εντύπωση προκάλεσε το χρυσό στεφάνι με το οποίο είχε ταφεί
Η Θεσσαλονίκη μόλις είχε δημιουργηθεί από τον συνοικισμό των πολισμάτων που είχε κάνει ο Κάσσανδρος (316 π.Χ.), το χρυσάφι από τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου έρρεε στους δρόμους της και η νεαρή κοπέλα στάλθηκε στον άλλο κόσμο με χρυσό στεφάνι ελιάς στα μαλλιά της, χρυσά σκουλαρίκια και καθρέφτες για να καλλωπίζεται στον Αδη, αν και πολυτιμότερη για εμάς αναδεικνύεται η επιγραφή με τα στοιχεία της που άφησαν οι συγγενείς της και μας παραδίδει το όνομά της: Ανθηδόνα (Μέλισσα).Την ανακοίνωση των στοιχείων θα κάνει την προσεχή Πέμπτη η προϊσταμένη της 16ης Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βασιλική Μισαηλίδου-Δεσποτίδου στην 26η επιστημονική συνάντηση για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Ο τάφος της νεαρής Μακεδόνισσας εντοπίστηκε μεταξύ 200 άλλων τάφων -το πρώτο αναμφισβήτητο ληξιαρχείο Θεσσαλονικέων πολιτών- του παρόδιου νεκροταφείου που αναπτύσσεται έξω από το δυτικό τείχος της αρχαίας πόλης και στα βόρεια της αρχαίας οδού που ξεκινούσε από την Πύλη του Βαρδαρίου με κατεύθυνση προς τα δυτικά, προς την ύπαιθρο χώρα.

Οι τάφοι ήταν απλοί λακκοειδείς με ή χωρίς κάλυψη, κτιστοί κιβωτιόσχημοι ή κεραμοσκεπείς και τους νεκρούς συνόδευαν προσωπικά αντικείμενα και προσφορές των οικείων τους (νομίσματα, αγγεία, λυχνάρια, κοσμήματα, ειδώλια, εργαλεία κ.ά.). Κάποια ταυτοποιούν την επαγγελματική δραστηριότητα του νεκρού όσο ήταν εν ζωή.
Η Ανθηδόνα με το χρυσό στεφάνι

Οστέινα μελανοδοχεία με τις γραφίδες παραπέμπουν σε γραφείς ή γραμματείς, στιλαγγίδες (είδος εργαλείου με το οποίο καθάριζαν το λίπος από τα σώματα των αθλητών) παραπέμπουν σε κάποια σχέση με τον αθλητισμό κτλ.

Σύμφωνα με την κυρία Μισαηλίδου, πολύτιμες είναι συνολικά οι μαρτυρίες για τη ζωή της αρχαίας πόλης και των κατοίκων της που ήρθαν στο φως από τις ανασκαφές και σε άλλους σταθμούς του Μετρό, όπως στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας και στον σταθμό της Αγίας Σοφίας.

Ειδικότερα, στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας αποκαλύφθηκε τμήμα ενός οργανωμένου προκασσάνδρειου πολίσματος που χρονολογείται από τις αρχές του 4ου έως τις αρχές του 3ου αι. π.Χ.

Συγκεκριμένα, «δύο μεγάλοι διασταυρούμενοι δρόμοι δημιουργούν οικοδομικές νησίδες στις οποίες αναπτύσσονται μεγάλα κτίρια, κατοικίες με ευρύχωρα δωμάτια, λιθόστρωτες αυλές, θυραία ανοίγματα και υπόστυλους χώρους. Δύο κεραμικοί κλίβανοι, πλήθος άλλων αρχιτεκτονικών καταλοίπων, όπως λιθόστρωτες επιφάνειες, κτιστές κατασκευές, απορριμματικοί λάκκοι, καθώς και σημαντικός αριθμός κινητών ευρημάτων, όπως αλιευτικά και υφαντικά βάρη αλλά κυρίως μεγάλες ποσότητες θρυμματισμένων οστρέων για την παραγωγή πορφύρας, υποδεικνύουν τις δραστηριότητες των κατοίκων του οικισμού, συγκεκριμένα την παραγωγή της πολύτιμης πορφυρής βαφής για το βάψιμο των υφασμάτων».

Τέλος, στον σταθμό Αγίας Σοφίας αποκαλύφθηκε τμήμα του πολεοδομικού ιστού της αρχαίας πόλης. Συγκεκριμένα, κάτω από τον μαρμαρόστρωτο δρόμο βρέθηκαν τα επάλληλα οδοστρώματα ενός δρόμου τον οποίο χρησιμοποιούσαν ακόμα και οι πρώτοι κάτοικοι της πόλης μετά την ίδρυσή της από τον βασιλιά Κάσσανδρο, αποδεικνύοντας ολοφάνερα τη συνέχεια της πόλης και τη μεγάλη της έκταση ήδη από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής της.

Share/Bookmark

Χρυσό στεφάνι «ξέθαψαν» οι εργασίες του μετρό στη Θεσσαλονίκη

Καθημερινή, 25.01.2013

Ένα ακόμη χρυσό στεφάνι ήρθε στο φως κατά τη διάρκεια εργασιών του Μετρό.

Ένα ακόμη χρυσό στεφάνι (το ένατο απο την εναρξη των ανασκαφών) – μάρτυρα της δισχιλιετούς και πλέον ιστορίας της Θεσσαλονίκης, “ξέθαψαν” οι εργασίες του Μετρό.

Το νέο εντυπωσιακό εύρημα εντοπίστηκε μόλις σήμερα το πρωί κατά τη διάρκεια των τελευταίων (ολοκληρώνονται τις επόμενες μέρες) ανασκαφών στο σταθμό Δημοκρατίας του Μετρό της Θεσσαλονίκης.

Το χρυσό στεφάνι της σημερινής αποκάλυψης εντοπίστηκε στο εσωτερικό μεγάλου μακεδονικού κιβωτιόσχημου τάφου και βρισκόταν στο κεφάλι ενταφιασμένου νεκρού.

Την αποκάλυψη του χρυσού στεφανιού επιβεβαίωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η προϊσταμένη της ΙΣΤ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων κ. Μισαηλίδου η οποία αρνήθηκε παρ' όλα αυτά να δώσει περισσότερες πληροφορίες αναφορικά με την ποιότητα του στεφανιού και την ακριβή του χρονολόγηση.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες το χρυσό στεφάνι (και η ταφή) ανάγεται στην πρώιμη ελληνιστική εποχή, στα τέλη του τετάρτου – αρχές του 3ου π. Χ αιώνα.

Είναι το ένατο χρυσό στεφάνι που αποκαλύπτουν οι ανασκαφές του Μετρό στη Θεσσαλονίκη. Στις αρχές Ιουνίου του 2008, οι ανασκαφές στη διασταύρωση των τροχιογραμμών του Μετρό στο ύψος της Βιβλιοθήκης του πανεπιστημίου έφεραν στο φως οκτώ χρυσά στεφάνια (τέσσερα διπλά πλεγμένα μεταξύ τους) των ελληνιστικών χρόνων, τοποθετημένων κατά πρωτόγνωρο για τους αρχαιολόγους τρόπο σε γυναικεία ταφή – σ΄ έναν από τους 840 τάφους του ανατολικού νεκροταφείου της Θεσσαλονίκης.

Το νέο χρυσό εύρημα ανασύρθηκε από τον τάφο που βρισκόταν κρυμμένο τα τελευταία… 2.500 χρόνια και μεταφέρθηκε στα εργαστήρια της ΙΣΤ Εφορείας Αρχαιοτήτων στη Θεσσαλονίκη προκειμένου να καθαρισθεί και να μελετηθεί.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Χρυσό στεφάνι στο Βαρδάρη!

Αγγελιοφόρος, 25.01.2013

Ενα ακόμα σπουδαίο αρχαιολογικό εύρημα ήρθε στο φως χάρη στις ανασκαφές που γίνονται για το μετρό της Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, σήμερα το πρωί, στο εργοτάξιο του μετρό στην πλατεία Δημοκρατίας, την ώρα που οι αρχαιολόγοι και οι εξειδικευμένοι εργάτες άνοιγαν έναν τάφο, αντίκρισαν ένα χρυσό στεφάνι. Το πολύτιμο αντικείμενο θα καθαριστεί και συντηρηθεί από τους αρχαιολόγους της ΙΣΤ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, οι οποίοι και θα μελετήσουν εξονυχιστικά στο εύρημα.

Σε αυτή τη φάση της ανασκαφής πάντως, οι τάφοι που βρίσκει η αρχαιολογική σκαπάνη στην περιοχή της πλατείας Δημοκρατίας ανάγονται στην ελληνιστική περίοδο.

Το χρυσό στεφάνι που ήρθε σήμερα στο φως είναι το ένατο το οποίο βρέθηκε μέχρι στιγμής κατά τη διάρκεια των μακρόχρονων ανασκαφών που γίνονται στο πλαίσιο κατασκευής του μετρό της Θεσσαλονίκης. Τα προηγούμενα οκτώ χρυσά στεφάνια, βρέθηκαν σε έναν τάφο στο εργοτάξιο του μετρό στο Πανεπιστήμιο.