Αναδύεται η προβυζαντινή Θεσσαλονίκη

Μακεδονία, 13.03.2010

Της Έλσας Σπυριδοπούλου

Εβδομήντα τάφους, μια βασιλική των παλαιοχριστιανικών χρόνων, ένα υπόγειο κτίσμα άγνωστης χρήσης, αλλά και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα του 20ού αιώνα έφερε στο φως η ανασκαφή της 16ης Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ) στο πλαίσιο κατασκευής του μετρό Θεσσαλονίκης.
Κατά το 2009 οι ανασκαφές σε έξι σταθμούς κύλησαν με αργούς ρυθμούς. Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η προϊσταμένη της 16ης ΕΠΚΑ Λίλιαν Αχειλαρά στο 23ο Συνέδριο για το Αρχαιολογικό Έργο σε Μακεδονία και Θράκη (ολοκληρώνεται σήμερα στην παλιά Φιλοσοφική σχολή του ΑΠΘ):
– Στο σταθμό του Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού η έρευνα συνεχίστηκε σε έκταση 1.260 τ.μ., στο ανατολικό τμήμα του επίσταθμου. Αποκαλύφθηκαν 15 τάφοι του δυτικού νεκροταφείου που χρονολογούνται στους ελληνιστικούς και ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους, δύο από τους οποίους ήταν κτερισμένοι με πήλινα και μετάλλινα αγγεία, νομίσματα, κοσμήματα κ.ά. Ανάμεσα στους τάφους διερχόταν χείμαρρος, ο οποίος οριοθετούνταν από δύο παράλληλους μεταξύ τους τοίχους.
– Στο σταθμό Σιντριβανίου η έρευνα στο εσωτερικό του σταθμού, σε έκταση 1.500 τ.μ., έχει αποκαλύψει μέχρι σήμερα τάφους του ανατολικού νεκροταφείου Θεσσαλονίκης, αρχιτεκτονικά κατάλοιπα και μια extra muros βασιλική των παλαιοχριστιανικών χρόνων, οικοδομημένη πάνω σε κατάλοιπα ρωμαϊκού κτίσματος.
– Στη διασταύρωση τροχιογραμμών στο σταθμό Σιντριβανίου, στο ΒΔ τμήμα του χώρου που προβλέπεται να καταλάβουν οι εγκαταστάσεις αλλαγής τροχιογραμμών, άρχισε συμπληρωματική ανασκαφική έρευνα, σε έκταση 120 τ.μ. Μέχρι στιγμής έχουν έρθει στο φως 35 ακτέριστοι τάφοι του ανατολικού νεκροταφείου της αρχαίας Θεσσαλονίκης.
– Στο σταθμό Πανεπιστήμιο η ανασκαφή στο δυτικό τμήμα του σταθμού αποκάλυψε κτίσμα ορθογώνιας κάτοψης και περιμετρικά του τμήμα πηγαδιού και λιθοσωρούς. Τα ανασκαφικά δεδομένα έδειξαν ότι το κτίσμα ήταν υπόγειο, δεν έδωσαν όμως στοιχεία για τη χρήση του.
– Στο σταθμό Φλέμιγκ πραγματοποιήθηκαν εκσκαφικές εργασίες στο πλαίσιο των εργασιών μετατόπισης των δικτύων κοινής ωφέλειας, οι οποίες έφεραν στο φως, εκτός από ευρήματα της νεότερης και σύγχρονης εποχής (20ού αιώνα), 17 τάφους της ρωμαϊκής εποχής και σποραδικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα. Επίσης, τεκμηριώθηκε ανασκαφικά η διέλευση χειμάρρου από την περιοχή κατά την αρχαιότητα.
– Τέλος στο σταθμό Αναλήψεως παρακολουθούνται εκσκαφικές εργασίες, από τις οποίες μέχρι στιγμής έχουν προκύψει αρχιτεκτονικά κατάλοιπα του 20ού αιώνα.

Το έργο της 9ης ΕΒΑ
Ανασκαφές στο πλαίσιο των εργασιών του μετρό πραγματοποιεί και η 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (ΕΒΑ). Σύμφωνα με την προϊσταμένη Μελίνα Παϊσίδου, από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα είναι 624 νομίσματα παλαιοχριστιανικής εποχής που βρέθηκαν στο σταθμό Αγίας Σοφίας, ένα κτίριο με δύο χώρους που εντοπίστηκε στο σταθμό Βενιζέλου (“χρησιμοποιείται συνέχεια από τον 15ο μέχρι τον 18ο αιώνα, βρίσκεται ακριβώς στη διασταύρωση των δρόμων απέναντι από το Αλκαζάρ και το Μπεζεστένι και πρέπει να είχε κάποια ανάλογη λειτουργία”), ενώ μπροστά από το ξενοδοχείο “Capsis”, όπου είναι η διακλάδωση προς Σταυρούπολη, “βρίσκουμε κυρίως τάφους. Στο ίδιο σημείο βρέθηκε και ένα σημαντικό παλαιοχριστιανικό κτίριο, το οποίο πιθανώς μαζί με το νεκροταφείο να ήταν κάποιο μοναστήρι ή μαρτύριο (ναός και τάφοι αφιερωμένοι σε κάποιο άγιο που μαρτύρησε) εκτός των τειχών”.

Share/Bookmark
Leave a Comment